|
 KULTURNE
VREDNOSTI - Pivnice
Gajenje vinove loze u Krajini je u velikoj
meri sačuvalo tradicionalni način podizanja vinograda, rezidbe,
obrade i pravljenja vina. Prerada grožđa i nega vina odvijaju
se u posebnim prostorijama - objektima koje se nazivaju pivnice
(pimnice). Građene su od kamena, često tesanog, od brvana
ili bondruka, debelih zidova, često i preko 60 cm.
Pivnice se više ne grade i u mnogim selima
su kompleksi pivnica nestali, ostale su sačuvane Rajačke,
Rogljevske, Smedovačke, Štubičke i Bratujevačke pivnice. Domaćini
su se potrudili da neke od njih preurede u savremeni funkcionalni
prostor, zadržavajući specifičan ambijent. Taj prostor su
ponudili turistima i u pivnicama se može degustirati i kupiti
vino.
Pivnice u selu Rajac se nalaze
nedaleko od istoimenog sela, na brežuljku pored Timoka. Predstavljaju
jedinstven arhitektonski kompleks vinskih podruma nastao od
polovine XVIII do tridesetih godina XX veka. Kompleks čini
270 pivnica oko centralnog trga sa česmom. Građene su od tesanog
kamena i brvana, a pokrivene ćeramidom. Podrumi su delimično
ukopani u zemlju kako bi temperatura vrlo malo varirala tokom
godine, a na spratu su prostorije za boravak u doba berbe
i negovanja vina.
Pivnice u selu Rogljevo predstavljaju
kompleks od oko 150 pivnica. Većina je podignuta u XIX. veku,
mada se smatra da ih je, kao i u drugim mestima, bilo i u
XVIII. veku. Kao i ostala naselja pivnica fomirane su od nepravilnih
uličica sa središnjim platoom sa zapisom i natkrivenim bunarom
kao kulturnim i zbornim mestom.
Pivnice sela Štubik nalaze se na oko 5 km od
Negotina, a 15-ak od istoimenog sela. Nekada ih je bilo preko
300, a do današnjih dana je ostalo sačuvano tek tridesetak.
Građene su kao prizemne drvene zgrade sa tremom, ili pak spratne
sa podrumom.
Pivnice u selu Smedovac se
za razliku od prethodnih kompleksa nalaze na samom ulazu u
selo, na putu između Rogljeva i Rajca.
Osim pomenutih, treba napomenuti da je najveći
kompleks pivnica nekada bio u selu Tamnič,
sa kamenom popločanim ulicama i trgovima u kojima su radile
trgovine. Međutim poslednja kamena pivnica u ovom kompleksu
je porušena 1955. godine.
|
